Ken jij PARCUM al? Wij zijn een erfgoedorganisatie die werkt vanuit de prachtige Abdij van Park in Leuven. Vanuit die plek doen we twee dingen: in Museum PARCUM tonen we verhalen over religie, kunst en samenleving, en via ons expertisecentrum trekken collega’s door heel Vlaanderen en Brussel om religieuze gemeenschappen te ondersteunen bij hun erfgoedzorg.

Wat valt er zoal te beleven bij PARCUM? Vanaf oktober gaan de deuren van de abdij opnieuw open, na een lange restauratie. Een aanrader voor wie graag ronddwaalt in nieuwe, toegankelijke ruimtes en zich laat verrassen door recent ontdekte schatten.

In het museum vind je tijdelijke tentoonstellingen over uiteenlopende thema’s. Ze vertrekken vaak vanuit een katholieke invalshoek – logisch in het Vlaamse erfgoedlandschap – maar worden telkens verbonden met moderne kunst, actuele vragen en andere religieuze tradities. Dat maakt elke expo anders en relevant voor vandaag.

Daarnaast is er een rijk aanbod aan activiteiten: zomerse meditatie- en yogasessies in het weekend, lezingen, workshops, schattenzoektochten voor kinderen en nog veel meer. Er is altijd wel iets te doen, te ontdekken of te beleven.

De collega’s van het expertisecentrum zijn dan weer het aanspreekpunt voor allerlei vragen rond religieus erfgoed: dat gaat bij ons zowel over gebouwen en objecten als over tradities en praktijken. Heb je vragen over de veiligheid van je kerk, bijvoorbeeld rond brand of diefstal? Dan kan je bij ons terecht. Wil je weten of de banken in jouw kerk iets waard zijn? Ook daarbij helpen we je graag. Wil je een traditie of gezang laten registreren als Vlaams immaterieel erfgoed? Bel PARCUM. Of denk je aan een lezing of activiteit over jouw religieus erfgoed, voor je eigen gemeenschap of voor een breder publiek? We denken graag mee. Kortom: wie iets heeft met religieus erfgoed, is welkom.

Sinds 2024 zet het expertisecentrum elk jaar één eredienst extra in de kijker. Dat noemen we de focusjaren. Na de anglicanen en orthodoxen is het dit jaar de beurt aan onze protestants-evangelische vrienden.

Het doel van zo’n focusjaar is eenvoudig: mensen leren kennen. Door op bezoek te gaan, rondleidingen te krijgen, gesprekken te voeren en samen te werken, ontdekken we wat er leeft in de gemeenschappen. Alleen zo weten we hoe we hen het best kunnen ondersteunen.

Onze protestantse verkenning begon in Horebeke, in de calvinistische enclave die al sinds 1564 standhoudt. In de kerk en het Geuzenmuseum werden we warm ontvangen –  een plek waar protestantse geschiedenis echt tastbaar wordt. Daarna trokken we naar Vilvoorde, waar het verhaal van William Tyndale nog altijd weerklinkt.

In Brussel maakten we kennis met Isabelle Detavernier. Het onthaal bij haar en haar team was warm en inspirerend, een veelbelovende start van verdere samenwerking. Daarnaast reisden we door Vlaanderen en Brussel: van Turnhout tot Aalst, van ProFest tot lokale vormingen. En we blijven onderweg.

Uit overleg met enkele protestants‑evangelische contactpersonen ontstonden twee grote activiteiten: een lezing op 26 september over de wortels van het protestantisme in Vlaanderen, met één protestantse en één evangelische spreker, en een protestants‑evangelische avond op 3 december in de abdij. Een laagdrempelige kennismaking met deze tak van het christendom voor wie daar meer over wil weten.

Ook in 2027 gaat het werk verder, met onder meer een vernieuwde handleiding voor de inventarisatie van protestantse kerken en nog andere ideeën die de komende maanden vorm krijgen.

Ben je zelf protestants‑evangelisch en wil je meedenken of iets delen? Laat het ons zeker weten — we horen het graag!

Freya de Cauwer

Adviseur religieus erfgoed